Onderwerpen

De lijst met onderwerpen is samengesteld op basis van de stellingen van het Kieskompas en de toelichtingen die politieke partijen aanleverden om hun stellingname te verduidelijken. Stellingen die over hetzelfde thema gingen, zijn gegroepeerd onder hetzelfde onderwerp en aangeduid met de nummers van de stelling. Op basis van de partijprogramma’s zijn vervolgens nog onderwerpen toegevoegd die niet in het Kieskompas voorkwamen maar wel in meerdere partijprogramma’s een rol speelden. Na het vaststellen van deze aanvullende onderwerpen, zoals ‘digitalisering’ of ‘dierenrechten’, zijn de partijprogramma’s doorzocht op trefwoorden die vaak voorkwamen in relatie tot deze onderwerpen.

Na het samenstellen van de trefwoordenlijst, hebben de onderzoekers woorden die te algemeen van aard zijn en daardoor bij meerdere onderwerpen konden voorkomen uit de lijst gehaald. Denk bijvoorbeeld aan woorden als ‘duurzaam’, ‘milieu’ of ‘televisie’. Ook zijn de trefwoorden zo specifiek mogelijk gemaakt, door bijvoorbeeld zowel het enkelvoud als meervoud van trefwoorden op te nemen.

1, 15, 29 Huisvesting:

generatiewoning, generatiewoningen, huizenprijs, huizenprijzen, eigenwoningbezit, eigenwoningforfait, huiseigenaar, huiseigenaren, huisjesmelker, huisjesmelkers, huisvesting, huuraanbod, huurder, huurders, huurgeschiedenis, hypotheekaanvraag, hypotheekaanvragen, hypotheekrenteaftrek, koopwoning, koopwoningen, levensloopbestendige woning, levensloopbestendige woningen, middensegment, overwaarde, seniorenhuisvesting, sociale huur, sociale huurwoning, sociale huurwoningen, starterswoning, starterswoningen, verhuurdersheffing, woningbezit, woningbezitter, woningbezitters, woningbouw, woningcorporatie, woningcorporaties, woningcrisis, woningmarkt, woningnood, woningtekort, wooncrisis, woononzekerheid

2, 17 Defensie:

dienstplicht, dienstplichtig, dienstplichtige, dienstplichtigen, F-16, NAVO, NAVO-afspraak, NAVO-norm, defensie, defensiebudget, defensiebudgetten, defensienorm, krijgsmacht, leger, legers, militair, militairen, militaire slagkracht, oorlog, oorlogen, oorlogsmisdadiger, oorlogsmisdadigers, veteraan, veteranen, vredesbespreking, vredesbesprekingen, bewapening, wapenstilstand, wapenwedloop, wapenembargo, wapenembargo’s

3, 9 Infrastructuur:

Schiphol, automobilist, automobilisten, autorijden, bebouwde kom, bereikbaarheid, buslijn, buslijnen, busverbinding, busverbindingen, busvervoer, deelauto, deelauto’s, fietspad, fietspaden, fietsstalling, fietsstallingen, fietsenstalling, fietsenstallingen, file, files, filebestrijding, kilometervergoeding, kilometervergoedingen, lightrail, luchtvaart, luchtvaartsector, maximumsnelheid, maximumsnelheden, mobiliteit, nedersaksenlijn, openbaar vervoer, ov-tarief, ov-tarieven, rekeningrijden, snelweg, snelwegen, spoorlijn, spoorlijnen, stads- en streekvervoer, treinverbinding, treinverbindingen, verkeersslachtoffer, verkeersslachtoffers, verkeersveiligheid, vliegverkeer, wegennet, wegennetwerk, woon-werkverkeer

4, 15, 20, 28, Migratie:

COA, centrale opvang asielzoekers, IND, immigratie en naturalisatiedienst, migratiebeleid, Tunesië-deal, VN-vluchtelingenverdrag, vluchtelingenverdrag, vluchtelingenverdragen, arbeidsmigratie, asielaanvraag, asielaanvragen, asielbeleid, asielinstroom, asielinstromen, asielstop, asielvergunning, asielvergunningen, asielzoeker, asielzoekers, asielzoekerscentrum, asielzoekerscentra, azc, bed-bad-brood-regeling, buitengrens, buitengrenzen, economische vluchteling, economische vluchtelingen, gezinshereniging, nareis op nareis, illegaliteit, immigrant, immigranten, immigratiestop, integratie, land van herkomst, landen van herkomst, mensensmokkel, mensensmokkelaar, mensensmokkelaars, migrant, migranten, migratie, migratiestroom, migratiestromen, nieuwkomer, nieuwkomers, ongedocumenteerd, ongedocumenteerde, ongedocumenteerden, opvang, opvang in de regio, opvanglocatie, opvanglocaties, spreidingswet, statushouder, statushouders, studiemigratie, ter Apel, tweestatusstelsel, uitgeprocedeerd, uitgeprocedeerde, uitgeprocedeerden, uitzetting, uitzettingen, verblijfsstatus, verblijfsvergunning, verblijfsvergunningen, vluchteling, vluchtelingen, vreemdeling, vreemdelingen

5, 25, Armoedebestrijding:

armoede, bijstand, bijstandsuitkering, bijstandsuitkeringen, bijzondere bijstand, kindgebonden budget, minimumloon, sociaal minimum, toeslag, toeslagen, toeslagenstelsel, uitkering, uitkeringen, werkloosheidsuitkering, werkloosheidsuitkeringen, bestaanszekerheid, huurtoeslag, zorgtoeslag

6, 8, 12, 19, 27 klimaat, energie en milieu:

co2-uitstoot, energietransitie, kritische depositiewaarde, PFAS, stikstofaanpak, stikstofdossier, vleestaks, aardgas, aardgasvrij, biodiversiteit, bioindustrie, co2-heffing, energiearmoede, energiebron, energiebronnen, energierekening, energierekeningen, energietoeslag, energievraagstuk, fossiele brandstof, fossiele brandstoffen, fossiele subsidie, fossiele subsidies, gas- en kolencentrale, gas- en kolencentrales, kolencentrale, kolencentrales, gasboring, gasboringen, gaswinning, hernieuwbare energie, kerncentrale, kerncentrales, kernenergie, klimaatbeleid, klimaatdiscussie, klimaatgekte, klimaatneutraal, klimaatneutraliteit, klimaatverandering, klimaatwet, klimaatwetten, leefomgeving, milieuvervuiling, natura 2000, natuur netwerk nederland, natuurgebied, natuurgebieden, natuurherstel, natuurinclusief, onteigening, onteigeningen, opkoopregeling, stikstof, stikstofcrisis, stikstofhysterie, stikstofprobleem, stikstofproblemen, stikstofreductie, stikstofuitstoot, uitkoopregeling, veehouderij, veehouderijen, verduurzamen, verduurzaming, verduurzamingsmaatregel, verduurzamingsmaatregelen, vergroenen, vergroening, windmolen, windmolens, windturbine, windturbines, zonnepark, zonneparken

7, Kunst en cultuur

museum, musea, NPO, journalistiek, media-aanbod, omroepbestel, omroephuis, omroephuizen, persvrijheid, publieke omroep, publieke omroepen, roofkunst, cultuursubsidie, cultuursubsidies

10, Ontwikkelingssamenwerking

internationale samenwerking, noodhulp, ontwikkelingshulp, ontwikkelingssamenwerking, solidariteit

5, 11, 18, Zorg

arts, artsen, basispakket, chronisch ziek, chronisch zieke, chronisch zieken, eigen bijdrage, eigen bijdragen, eigen risico, gehandicapt, gehandicapte, gehandicapten, gezondheid, gezondheidszorg, jeugdbescherming, jeugdzorg, mantelzorg, mens met een beperking, mensen met een beperking, mentale gezondheid, ouderenzorg, patiënt, patiënten, tandarts, tandartsen, verpleegkundig, verpleegkundigen, wachtlijst, wachtlijsten, welzijn, zorgkosten, zorgpremie, zorgpremies, zorgsysteem, zorgverzekeraar, zorgverzekeraars, zorgverzekering, zorgverzekeringen, handen aan het bed

13, 21, Belastingen

belasting, belastingen, belastingdruk, belastingstelsel, belastingvrij, box 3, btw, erfbelasting, schenkbelasting, heffingskorting, inkomstenbelasting, lastenverlichting, miljonairsbelasting, overdrachtsbelasting, spaarderstaks, vermogenopbouw, vermogensplafond, vermogenswinstbelasting, vermogensbelasting

14, Diversiteit

conversietherapie, discriminatiebestrijding, genderpropaganda, wit privilege, discriminatie, gender, genders, genderdysforie, genderidentiteit, genderidentiteiten, geslachtswijziging, geslachtswijzigingen, intersekse, lhbti+, lhbtqi, lhbtq, lhbtqi+, meerouderschap, non-binair persoon, non-binaire personen, onnodige geslachtsregistratie, regenbooggezin, regenbooggezinnen, racisme, transgender, transgenders, transrechten, transzorg, wokebeleid, woke, historisch bewustzijn, slavernijverleden, koloniale geschiedenis

16, 22, Onderwijs

basisonderwijs, beroepsonderwijs, brede brugklas, brede brugklassen, curriculumherziening, curriculumherzieningen, didactische methode, didactische methodes, docent, docenten, doorstroomtoets, doorstroomtoetsen, educatie, gezamenlijke onderbouw, havo, mediawijsheid, klas, leerling, leerlingen, leraar, leraren, lerarentekort, lerarentekorten, lesmateriaal, lesmaterialen, middelbare school, middelbare scholen, onderwijs, onderwijsinhoud, onderwijskwaliteit, onderwijspersoneel, onderwijsvernieuwing, onderwijsvernieuwingen, praktijkgericht onderwijs, scholier, scholieren, schooladvies, schooladviezen, schoolboek, schoolboeken, schoolvak, schoolvakken, vmbo, vwo, vervolgonderwijs, universiteit, universiteiten, wetenschappelijk onderwijs

23, Economie en arbeidsmarkt

arbeidsmarkt, bedrijfsleven, begrotingsbeleid, begrotingsdiscipline, economie, economieën, financieel, financiën, inflatie, koopkracht, minimumjeugdloon, ondernemer, ondernemers, ondernemerschap, overheidsfinanciën, staatsschuld, overheidsuitgaven, welvaart

24, Veiligheid

noodverordening, noodverordeningen, ondermijning, openbaar gezag, openbare orde, terroristische organisatie, terroristische organisaties, digitale veiligheid, cybercrime, cybercriminaliteit, cyberveiligheid

2, 26, 30 EU/buitenland

EU, EU-land, EU-landen, EU-associatieverdrag, Europees beleid, Europese samenwerking, Europese samenwerkingen, Europese Unie, Gaza, Israël, Midden-Oosten, Palestijnse gebieden, Palestijnse staat, Rusland, Schengen, bondgenootschap, bondgenootschappen, genocide, internationale rechtsorde, lidstaat, lidstaten, Oekraïne, sanctie, sancties, soevereiniteit, staakt-het-vuren

Koninkrijk der Nederlanden

Aruba, BES-eilanden, Caribisch deel, Caribische student, Curaçao, Koninkrijk der Nederlanden, Sint-Maarten, bijzonder economisch zone, bijzonder economisch zones, minderheidstaal, minderheidstalen, tweederangs burgerschap

Digitalisering

Amerikaans techreus, Amerikaans techreuzen, AI, AI-oplossing, AI-oplossingen, chatcontrole, chatcontroles, veralgoritmiseren, algoritme, algoritmes, algoritmen, algoritmeregister, algoritmeregisters, artificiële intelligentie, datacentrum, datacentra, deepfake, deepfakes, digitale autonomie, digitale geletterdheid, digitale samenleving, digitale samenlevingen, digitale vaardigheid, digitale vaardigheden, digitale vooruitgang, digitale waakhond, digitalisering, digitaliseringsgolf, digitaliseringsgolven, gezichtsherkenning, hacker, hackers, kunstmatig intelligentie, ministerie van digitale zaken, nepvideo, nepvideo’s, open source, profileringsalgoritme, profileringsalgoritmes, profileringsalgoritmen, robotisering, schermtijdepidemie, sociale media

Sport

beweegbeleid, bewegingsonderwijs, bewegingstoestel, bewegingstoestellen, gehandicaptensport, gehandicaptensporten, gymles, gymlessen, parasport, parasporten, parasporter, parasporters, schoolzwemmen, sportaanbod, sportaccommodatie, sportaccommodaties, sportclub, sportclubs, sporten, sporter, sporters, sportfaciliteiten, sportinfrastructuur, sportpas, sportpassen, sporttalent, sporttalenten, sportvereniging, sportverenigingen, studentensport, studentensporten, topsport, topsporten, topsporter, topsporters, topsportevenement, topsportevenementen, zwembad, zwembaden, zwemdiploma, zwemdiploma’s

Jongeren

basisbeurs, generatietoets, hangplek, hangplekken, jongerenberaad, kiesgerechtigde leeftijd, leenstelselgeneratie, maatschappelijke diensttijd, nationale jeugdstrategie, schuldengeneratie, stagediscriminatie, stagegarantie, studieschuld, studieschulden, pechgeneratie

Dierenrechten

chipplicht, dierenleed, dierenarts, dierenartsen, dierenambulance, dierenambulances, dierenrecht, dierenrechten, dierenwelzijn, dierenmishandeling, dierproef, dierproeven, diervriendelijk, diervriendelijke, doorgefokt dier, doorgefokte dieren, huisdier, huisdieren, plofdier, plofdieren, plofkip, plofkippen, stalbrand, stalbranden, vee-industrie, veetransport, veetransporten